Płock wczesnośredniowieczny / Plock in the Early Middle Ages, ed. Andrzej Gołembnik

Ukazał się czwarty tom z serii Origines Polonorum wydawanej przez wydawnictwo Trio przy wsparciu Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Podobnie jak poprzednie, wydane w tej serii monografie Lublina, Kołobrzegu i Przemyśla, niniejsza książka prezentuje wyniki najnowszych prac badawczych koncentrujących się wokół zagadnień związanych z początkami państwa polskiego. W tomie, będącym pracą zbiorową, znalazły się artykuły Anety Bukowskiej, Andrzeja Gołembnika, Zbigniewa Polaka, Marcina Szymy, Macieja Trzecieckiego i Lecha Wysokińskiego. Autorzy przedstawili w nich między innymi problemy związane z ustaleniem faz rozwoju aglomeracji płockiej od początku aż do wytyczenia miasta lokacyjnego oraz datowaniem i formami jego architektury.

Z okazji wydania tomu, 20 czerwca w Muzeum Mazowieckim w Płocku, odbędzie się konferencja naukowa. W sesji wezmą udział autorzy książki oraz prof. Przemysław Urbańczyk i dyrektor MMP Leonard Sobieraj.

Andrzej Gołembnik (red.), Płock wczesnośredniowieczny, Trio, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2011, 444 strony, 55 PLN

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

The fourth volume of the Origines Polonorum has been released by the publisher Trio with aid from the Foundation for Polish Science. As with the earlier monographic volumes on Lublin, Kolobrzeg and Przemysl, the present book dealing with Plock presents the results of recent research that concentrated around the issue of the emergence of the Polish nation state. This collective publication is composed of articles by Aneta Bukowska, Andrzej Gołembnik, Zbigniew Polak, Marcin Szyma, Maciej Trzeciecki i Lech Wysokiński. The book's authors consider, for example, the development of Plock's agglomeration as an urban entity or the forms of its architectural landscape.

A conference on 20 June 2011 will coincide with the book release. The conference is to take place at the Mazovian Museum in Plock where participants will include the book's authors as well as Prof. Przemysław Urbańczyk and the director of the Museum, Leonard Sobieraj.

Andrzej Gołembnik (ed.), Płock wczesnośredniowieczny, Trio, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2011, 444 strony, 55 PLN

Konstantynopol - Nowy Rzym / Constantinople - New Rome

To już druga w tym roku, po pracy Piotra Grotowskiego, książka dotycząca tematyki Bizancjum. Tym razem jednak autorzy skupili się na próbie pokazania czym był Konstantynopol w pierwszych wiekach swojego istnienia. W tomie znajdziemy więc teksty poświęcone nie tylko dziejom ale też urbanistyce, strukturze społecznej, religii czy szeroko pojętej kulturze Nowego Rzymu. Uwagi badaczy nie umknął nawet temat kuchni i zwyczajów żywieniowych bizantyńczyków, któremu Maciej Kokoszko poświęcił cały rozdział. Redakcji tego monumentalnego dzieła podjęli się Teresa Wolińska i Mirosław J. Leszka, którzy zaprosili do współpracy grupę badaczy związanych z Uniwersytetem Łódzkim: Sławomira Bralewskiego, Pawła Filipczaka, Macieja Kokoszkę, Andrzeja Kompa, Małgorzatę B. Leszkę oraz Kiriła Marinowa. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN. 


Teresa Wolińska, Mirosław J. Leszka (red.), Konstantynopol - Nowy Rzym. Miasto i ludzie w okresie wczesnobizantyjskim,Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, ss.736 cena 79,90 PLN

-----------------------------------------------------------------------------------------------------


In addition to Piotr Grotowski's publication, yet another recent book addresses the Byzantine period. "Konstantynopol - Nowy Rzym. Miasto i ludzie w okresie wczesnobizantyjskim" ("Constantinople - New Rome: The City and Its Inhabitants in the Early Byzantine Period") concentrates on the structure the city during its early years. The articles in the book deal with issues of urbanism, social structure, religion and the broadly defined concept of culture in this New Rome. Topographies, politics and power structures are also examined. The editorial initiative was undertaken by Teresa Wolińska and Mirosław J. Leszka who invited researchers from the University of Lodz to contribute to the volume. Replete with images of contemporary Istanbul of the historical places described.



Teresa Wolińska and Mirosław J. Leszka (ed.), Konstantynopol - Nowy Rzym. Miasto i ludzie w okresie wczesnobizantyjskim,Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, pp.736, price 79,90 PLN

Wystawy 2011/Exhibitions 2011

Jeszcze tylko miesiąc pozostał do otwarcia jednej z najważniejszych wystaw 2011 roku. Już 29 czerwca rozpocznie się bowiem w Naumburgu Der Naumburger Meister. Bildhauer und Architekt im Europa der Kathedralen, która potrwa do 2 listopada.

Natomiast już od 20 maja można w Pradze oglądać wielką wystawę Rožmberkové, rod českých velmožů a jeho cesta dějinami , zorganizowaną w ramach obchodów Roku Rožmberkovskiego, majacego uczcić ten niezwykle wpływowy w średniowiecznych Czechach ród. Wystawa potrwa do 20 sierpnia.

Z kolei Muzeum Archidiecezjalne w Ołomujcu zorganizowało wystawę Victimae Paschali laudes . Velikonoční liturgie a výtvarné umění. Wystawe można oglądać do 21 sierpnia.


Dwie ciekawe wystawy można w najbliższym czasie obejrzeć w Wiedniu.

Od 15 kwietnia do 17 lipca odbywa się w Dolnym Belwederze wystawa Der Abtenauer Altar von Andreas Lackner na której zaprezentowano ostatnio odrestaurowane figury świętych Błażeja, Ruperta i Maksymiliana dłuta Lacknera.

Natomiast w Kunsthistorisches Museum pomiędzy 31 maja a 4 września można obejrzeć wystawe poświęconą niemieckiemu portretowi u progu renesansu: Dürer - Cranach - Holbein Die Entdeckung des Menschen: Das deutsche Porträt um 1500.

Ciekawie zapowiada się również wystawa Kloster Lorsch. Vom Reichskloster Karls des Großen zum Weltkulturerbe der Menschheit, która potrwa od 28 maja do 29 stycznia przyszłego roku.

Na koniec chcieliśmy jeszcze wspomnieć o wystawie Vittore Crivelli da Venezia alle Marche. Maestri del Rinascimento nell'Appennino odbywającej się w Sarnano od 21 maja do 6 października, prezentujące twórczość malarzy działających w drugiej połowie XV wieku w rejonie Marche.

----------------------------------------------------------------------------------------------

Across Europe a number of important exhibitions will emphasize medieval art this year. Here is a selection of some that have caught our attention:

Austria

At the Belvedere (Vienna) there is an opportunity to see the newly restored Abtenauer Alter by Andreas Lackner of 1518. 15.04 – 17.07.2011. 

At the Kunsthistorisches Museum, the intriguingly titled, “Dürer - Cranach – Holbein. The Discovery of Man: the German Portrait around 1500”runs 31.05 – 04.09.2011.

Czech Republic

In Prague, “The Rosenbergs” focuses on these influential noblemen of the medieval and renaissance periods. 20.05 – 20.08.2011

In Olomouc, “Victimae Paschali laudes. Easter Liturgy and the Fine Arts” at the Olomouc Archdiocesan Museum which will run till 21.08.2011.

Germany

“The Naumburg Master - Sculptor and Architect in the Europe of Cathedrals“, the Saxony-Anhalt State Exhibition in Naumburg 29.06 – 02.11.2011.

At Lorsch, “Kloster Lorsch. From Monastery of the kingdom of Charlemagne to World Heritage Site” 28.05 – 29.01.2012.

Italy

An exhibition about the fascinating work of Crivelli: “Vittore Crivelli da Venezia alle Marche. Maestri del Rinascimento nell'Appennino” Sarnano. 21.05 – 06.10.2011.

Nowa analiza Drzwi Gnieźnieńskich / Iconographic Methodology and the Gniezno Doors in Paweł Stróżyk's New Book

Jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się w ostatnich latach dziedzin z zakresu nauk pomocniczych historii jest ikonografia historyczna. I właśnie tej problematyce poświęcona jest ostatnia publikacja Pawła Stróżyka „Źródła ikonograficzne w badaniu źródłoznawczym na przykładzie Drzwi Gnieźnieńskich”. W pierwszej części pracy, autor omawia problematykę związaną z nieczęstym, jak sam zauważa, wykorzystywaniem źródeł ikonograficznych w badaniach historyków. Część druga natomiast, to próba zmierzenia się z zagadką Drzwi Gnieźnieńskich. Analizując dzieło przy pomocy metod badawczych właściwych dla uprawianej przez siebie dziedziny, Stróżyk wysuwa nowe hipotezy dotyczące fundatora czy pierwotnego miejsca przeznaczenia gnieźnieńskiego zabytku. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Instytutu Historii UAM.


Paweł Stróżyk, Źródła ikonograficzne w badaniu źródłoznawczym na przykładzie Drzwi Gnieźnieńskich, Instytut Historii UAM, Poznań 2011, 300 pp, 30 PLN


-----------------------------------------------------------------------------------------------------


Paweł Stróżyk’s new book, “The Iconographic Source in Source-based Studies. The Gniezno Doors as Example”, takes up the popular and much debated issue of historical iconography in research. The first part of the book examines what the author considers to be the infrequent use of iconographic sources by historians. In the second part, however, Stróżyk attempts to enlist the approach outlined in the first to analyze the Gniezno Doors. His application of iconographic history brings forth new theories concerning the work’s patron and its original location.

Paweł Stróżyk, Źródła ikonograficzne w badaniu źródłoznawczym na przykładzie Drzwi Gnieźnieńskich, Instytut Historii UAM, Poznań 2011, 300 pp, 30 PLN

Nowe wystawy w Muzeum Zamkowym w Malborku / New Exhibitions at Malbork Castle Museum

W tym roku przypada pięćdziesiąta rocznica utworzenia Muzeum Zamkowego w Malborku. Z pośród imprez towarzyszących obchodom zwróciły nasza uwagę dwie wystawy.


Pierwsza z nich, zatytułowana „Szczerbiec – miecz koronacyjny królów polskich w świetle badań technologicznych” przedstawia wyniki analiz, przeprowadzonych przez dr Marcina Biborskiego z Instytutu Archeologii UJ, przy udziale dr Grzegorza Żabińskiego z Muzeum Zamkowego w Malborku i mgr. inż. Janusza Stępińskiego z Instytutu Metalurgii AGH. Rezultatem, zaprezentowanych na tej bardzo interesującej choć niewielkiej wystawie, badań jest między innymi, ustalenie techniki oraz materiału użytych do wykonania miecza, czy próba odpowiedzi na pytania dotyczące czasu i miejsca powstania zabytku. Wystawę będzie można oglądać do 30 września.


Natomiast od 21 maja do 2 października na Zamku Średnim będzie można obejrzeć ekspozycję pod tytułem „Crème de la crème. Najcenniejsze z cennych malborskiego muzeum”. Wśród pokazanych eksponatów znajdą się między innymi arcydzieła sztuki gotyckiej - Chrystus w Ogrojcu (dzieło z warsztatu toruńskiego), św. Jerzy czy XV wieczne manuskrypty z traktatami Jana Dunsa Szkota.


---------------------------------------------------------------------------------------------------


We are pleased to report about two exhibitions opening in May at Malbork castle: “Szczerbiec – miecz koronacyjny królów polskich w świetle badań technologicznych” (“The Jagged Sword: Technological Studies on the Coronation Sword of the Polish Kings” 06.05 – 30.09.2011) and “Crème de la crème. Najcenniejsze z cennych malborskiego muzeum” (“Crème de la crème. Malbork Museum’s most precious of the precious” 21.05 – 02.10.2011). Both exhibitions form parts of the 50-year anniversary of the Museum's founding.


The smaller, though equally significant exhibition, focuses on the “Jagged Sword” used for the coronation of Polish kings since 1320. Though the original (housed in Wawel Castle in Cracow) will not make an appearance, one of its facsimiles will be present alongside a presentation of the technical research that was conducted on the sword over the past year by Marcin Biborski (Institute of Archeology, Jagiellonian University), Janusz Stępiński (Institute of Metalurgy, University of Science and Technology, Cracow) and Grzegorz Żabiński (Malbork Castle Museum). The result were published in volume 14 of Studia Waweliana, Cracow, 2009: Marcin Biborski, Janusz Stępiński, Grzegorz Żabiński, "Nowe badania nad Szczerbcem – mieczem koronacyjnym królów polskich" ("New Research on the Szczerbiec – the Coronation Sword of Kings of Poland" summary).


With a telling title, the latter exhibition will bring together over 30 of the museum’s most prized objects. The Gothic period will figure significantly among the works to be displayed in the recently resorted interior of the Great Refectory of the castle. Among these: Christ in the olive garden by the Master of the Torun Beautiful Madonna (1390-95), a carved St. George in its original placement, the so called Treasure from Kwidzin along with mid 15th century philosophical manuscripts of Duns Scotus.

Piotr Grotowski "Święci wojownicy" / Piotr Grotowski “Arms and Armour of the Warrior Saints”

Badania nad ubiorem i uzbrojeniem bizantyńskim nie są dziedziną łatwą. Znikoma ilość zachowanych artefaktów a także niewiele źródeł  powodował, że jeszcze do niedawna niewiele wiedzieliśmy na ten temat. Wśród niewielkiej grupy naukowców, którzy poświęcili się badaniom tego zagadnienia znajduje się Piotr Grotowski. Wynikiem jego wieloletniej pracy jest wydana ostatnio książka „Święci wojownicy w sztuce bizantyńskiej (843-1261)”. Autor zawarł w niej obszerną analizę ubioru i uzbrojenia używanego na terenach imperium bizantyńskiego od końca ikonoklazmu do odzyskania Konstantynopola. Punktem wyjścia do rozważań nad badanym tematem stały się dla autora wyobrażenia tytułowych świętych wojowników, których nie brakuje w sztuce bizantyńskiej tego okresu. Grotowski, konfrontując ten materiał ikonograficzny z tekstami źródłowymi omawia bardzo szczegółowo uzbrojenie, wyposażenie i insygnia  używane wówczas w armii bizantyńskiej, jak również stara się rozpoznać chronologię zmian jakim ono podlegało w czasie tych czterech wieków. Książka, co warto podkreślić, została wydana w dwóch językach, polska wersja ukazała się nakładem wydawnictwa WAM, natomiast angielską Brill. 

Piotr Łukasz Grotowski, Święci wojownicy w sztuce bizantyńskiej (843-1261), WAM, Kraków 2011, 496+64 strony, cena 79 PLN


Piotr Grotowski, Arms and Armour of the Warrior Saints: Tradition and Innovation in Byzantine Iconography (843–1261), Leiden: Brill, 2010. 704 pp., price 191 €
---------------------------------------------------------------------------------------------

A recent book by Piotr Grotowski explores the arcane field of costume and armor in the Byzantine period. Grotowski’s publication, „Święci wojownicy” (English version published as “Arms and Armour of the Warrior Saints”, Leiden: Brill, 2010) is an in-depth analysis of the dress and armor used in the Byzantine empire persistent in its iconography. Understood as a point relative to its Classical precedents, Grotowski's study questions the iconography's dependence on these sources and the originality of the Byzantine examples used by the mid-Byzantine Army. The analysis includes reference to military manuals and together with the visual evidence provides, according to the publishers notes, (Brill) "a good indicator of iconographic innovation in the art of Byzantium." Additionally - and on the side - a bilingual issue of Grotowski's publication is a welcome extension of Polish scholarship to non-Polish readers.


Piotr Łukasz Grotowski, Święci wojownicy w sztuce bizantyńskiej (843-1261), WAM, Kraków 2011, 496+64 strony, cena 79 PLN


Piotr Grotowski, Arms and Armour of the Warrior Saints: Tradition and Innovation in Byzantine Iconography (843–1261), Leiden: Brill, 2010. 704 pp., price 191 €

Mistrz Benedykt - królewski architekt Zygmunta I / Master Benedict – Architect to King Sigismund I

Początek XVI wieku to okres, w dziejach sztuki polskiej, niezwykle skomplikowany. Jest to czas, w którym miejscowi mistrzowie, wychowani w tradycji gotyckiej muszą sprostać nowym modom nadchodzącym z Włoch. Właśnie w pierwszym trzydziestoleciu wieku XVI przyszło działać bohaterowi monografii Tomasza Ratajczaka „Mistrz Benedykt – królewski architekt Zygmunta I” wydanej przez krakowski Universitas. Prezentując osobę i działalność krakowskiego mistrza, autor wykorzystał niezwykle obfity, jak na polskie warunki, zbiór dokumentów dotyczących królewskich inwestycji oraz najnowsze dane, których ogromną ilość przyniosła, zakończona niedawno, renowacja Zamku Królewskiego na Wawelu. Ratajczak, oprócz rezydencji wawelskiej, omawia również zamki w Piotrkowie, Sandomierzu i Niepołomicach, które także należą do ouvre mistrza Benedykta oraz wpływ jaki te dzieła wywarły na późniejszych twórców. Przedmiotem refleksji autora są także niezwykle skomplikowane zagadnienia stylu tego okresu, które, choć od dawna stanowią temat naukowych dociekań, dalekie są od wyjaśnienia.


Tomasz Ratajczak, Mistrz Benedykt - królewski architekt Zygmunta I, Universitas, Kraków 2011, ss. 498, cena 59 PLN

------------------------------------------------------------------------------------------------------

The medieval period can often be used to address topics traditionally observed as Renaissance accomplishments. Though not the direct focus of Tomasz Ratajczak’s new book “Mistrz Benedykt – królewski architekt Zygmunta I” (Master Benedict – Architect to King Sigismund I), the activities of the royal architect were based in the historical melting-pot that was Wawel Hill. Ratajczak presents a thorough analysis of royal commissions in an extensive collection of documentation alongside studies of recent restoration work on the castle. Ratajczak examines not only the residence on Wawel, but the castles in Piotrkow, Sandomierz and Niepolomice, all part of Master Benedict’s oeuvre that influenced later architects. The general style of this period and also comes under analysis.

Tomasz Ratajczak, Mistrz Benedykt - królewski architekt Zygmunta I, Universitas, Kraków 2011, ss. 498, cena 59 PLN